Pròxima Estació: Jaume I

JaumeI

Koning Jaume I van Aragón was een tijdgenoot van koning Alfons X van Castilië, aan wie hij zijn eerste dochter Violante uithuwelijkte. In de dertiende eeuw regeerden beiden vorsten over het gebied dat wij nu kennen als één Spanje, maar in de middeleeuwen nog bestond uit verschillende koninkrijken, waarvan Castilië en Aragón de grootste en belangrijkste waren. Onder de heerschappij van Jaume I werden de grenzen van het Aragonese koninkrijk flink opgerekt, waardoor Jaume I ook wel bekend staat als Jaume el Conqueridor (Jacobus de Overwinnaar).

Van zijn hand verscheen het vermoedelijk eerste literaire werken in de Catalaanse taal: het Llibre dels Feits (Boek der Feiten), een kroniek over zijn eigen leven. Dat leven verliep niet zonder slag of stoot en kende in elk geval een slechte start: na zijn dood wilde zijn vader, Pere II, direct scheiden van Jaume’s moeder, Maria ven Montpellier. Aan de onderhandelingstafel over Occitaanse bezittingen, werd Jaume op driejarige leeftijd door zijn vader ook nog eens overgeleverd aan Simon van Montfort als garantie voor het huwelijk met zijn dochter. Jaume verbleef tot zijn zesde in gevangenschap in het kasteel van Simon van Montfort in Carcassonne.

JaumeI-1
Llibre de Saviesa (Boek der Wijsheid)

Als Pere II sterft in de strijd tegen Simon van Montfoort in de slag om Muret, vertrekt Jaume’s moeder naar Rome om een beroep op de Paus te doen om haar zoon en de enige Aragonese troonopvolger terug te krijgen. Op pauselijk bevel wordt Jaume teruggehaald en vervolgens tot zijn negende ondergebracht bij de Orde van de Tempeliers. Uiteindelijk wordt hij op tienjarige leeftijd door de Cortes van de Lleida meerderjarig verklaard en tot koning gekroond, waarmee een einde komt aan de Aragonese troonopvolgingscrisis.

Lees verder “Pròxima Estació: Jaume I”

Pròxima Estació: Verdaguer

VerdaguerNAAM

Waar de Avinguda Diagonal de Passeig Sant Joan kruist, staat het standbeeld van niemand minder Jacint Verdaguer, naar wie het metrostation even verderop vernoemd is. Wie was deze Jacint Verdaguer en waarom staat er op één van de meest centrale plekken in de stad een standbeeld van deze figuur uit de Catalaanse geschiedenis?

Jacint Verdaguer werd in 1845 geboren op een boerderij in het Catalaanse dorpje Folgueroles, in de buurt van Vic. Hij wordt ook wel Mossén (broeder) Jacint Verdaguer genoemd vanwege zijn religieuze loopbaan. Op elfjarige leeftijd ging hij naar het seminarium in Vic om zich te wijden aan de godsdienstleer. Hij kon niet goed aarden, had broertje dood aan theologie en filosofie en wilde op een bepaald moment zelfs het seminarium verlaten. Maar de jonge Jacint bleef studeren en schreef tijdens zijn studie satirische verzen over zijn docenten, waarmee hij al snel bekendheid verwierf onder zijn klasgenoten.

SAMSUNG CAMERA PICTURES
Plaça de Mossén Jacint Verdaguer

Lees verder “Pròxima Estació: Verdaguer”

Pròxima Estació: Alfons X

AlfonsX

Vandaag de dag geven we koningen geen bijnamen meer, maar in vroeger tijden was dat juist heel gebruikelijk. Alfons X was koning van Castilië van 1252 tot 1284 staat dan ook beter bekend als Alfonso el Sabio of Alfons de Wijze. Het plein bij de ingang van metrostation Alfons X heet in het Catalaans dan ook Alfons el Savi. Hoewel Alfons el Savi (of Alfons Deu) een bekende naam is in Barcelona, heeft hij als koning nooit over Catalonië geregeerd: in zijn tijd waren Castilië en Catalonië nog aparte koninkrijken.

Politiek en huwelijk

Zijn wijsheid heeft Alfons X vooral te danken aan zijn inspanningen op cultureel gebied, want op politiek gebied daarentegen speelde hij nauwelijks een rol van betekenis. Spanje voerde in de dertiende eeuw nog altijd oorlog tegen de moren in het zuiden van het land. De hoge uitgaven die met deze oorlog gemoeid waren zetten kwaad bloed bij de edelen, die de machtspositie van Alfons X ondermijnden. Eén van de weinige successen van Alfons X was de herovering van het koninkrijk Murcia en de vrede met Jaume de Overwinnaar, over wie we te spreken komen als we metrostation Jaume I aandoen. Uit dat huwelijk kwam ook het huwelijk tussen Alfons X en Jaume’s dochter, Violante, voort.

Lees verder “Pròxima Estació: Alfons X”

Pròxima Estació: Maragall

Maragall

Wie richting het noorden van Barcelona reist met lijn 4 of lijn 5, komt langs station Maragall, dat zijn naam ontleent aan één van de grootste Catalaanse dichters. Joan Maragall i Gorina geldt als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Catalaans modernisme en wordt samen met schrijvers als Jacint Verdaguer, over wie we over twee weken te spreken komen, gezien als één van de belangrijkste figuren van de Catalaanse Renaixença, de heropleving van de Catalaanse literatuur aan het eind van de negentiende eeuw.

Het zou Joan Maragall geen recht doen om zijn literaire erfenis in Spanje en met name Catalonië in slechts één of twee alinea’s. Zijn literaire carrière begon tijdens zijn studie Rechten, maar geraakte in een stroomversnelling na het winnen van de Jocs Florals met zijn compositie La Sardana in 1894. Een jaar later verscheen één van zijn beroemdste gedichten: La Vaca ciega.

Maragall-Arxiu
Joan Maragall en zijn woning in Barcelona

Lees verder “Pròxima Estació: Maragall”

Pròxima Estació: Mundet

Mundet

Aan de rand van Barcelona, in de Vall d’Hebron, ligt aan de rand van de Ronda de Dalt het metrostation Mundet. Het metrostation heeft die naam te danken aan de nabij gelegen Campus Mundet, dat vandaag de dag bestaat uit het Institut Anna Gironella de Mundet en de faculteiten Pedagogiek en Psychologie en de Lerarenopleiding van de Universiteit Barcelona. Waarom draagt de campus deze naam en wie was Anna Gironella de Mundet eigenlijk?

Anna Gironella i Lovet, geboren in Barcelona in 1882, trouwde in april 1906 met Artur Mundet, een vooraanstaand ondernemer uit de Empordà, een streek in het noorden van Catalonië. De familie Mundet stond al generaties lang bekend als één van de belangrijkste spelers in de kurkindustrie. Zo openden de Mundets onder leiding van Arturs oudere broer in 1895 hun eerste kantoor aan de andere kant van de Atlantische Oceaan, in New York. Artur zelf maakte zakelijke reizen over het hele Amerikaanse continent en opende uiteindelijk een kurkfabriek in Mexico. Ook bracht hij in 1902 onder de naam Sidral Mundet een ciderachtige frisdrank op de markt, dat tot op de dag vandaag nog verkocht wordt en met name onder Hispanics in de Verenigde Staten erg populair is.

Mundet1

Lees verder “Pròxima Estació: Mundet”

Pròxima Estació: María Cristina

MC3

Vlakbij Zona Universitària, waar metrolijn 3 begint, ligt metrostation María Cristina. Het ligt onder het plein waar de Avinguda Diagonal en de Gran Via de Carles III elkaar kruisen: het Plaça de la Reina María Cristina. De Spaanse geschiedenis kent echter twee koninginnen met de naam María Cristina, die toevalligerwijs beiden als regentes optraden toen hun man overleed en de troonopvolger nog niet meerderjarig was.

De eerste María Cristina was María Cristina de Dos Sicilias, de vrouw van Fernando VII. Hun dochter Isabel werd na zijn overlijden in 1833 de eerste Spaanse vrouwelijke monarch sinds Isabel I, iets wat nogal veel stof deed opwaaien in in conservatieve kringen en zelfs een oorlog deed uitbreken. De zoon van Isabel II, Alfonso XII, trouwde op zijn beurt ook met een María Cristina, die bekend staat als María Cristina de Habsburgo of María Cristina de Austria.

María Cristina de Dos Sicilias

María Cristina de Dos Sicilias was een weinig geliefde koningin en het is niet waarschijnlijk dat het plein naar haar vernoemd is. Ze trouwde in 1829 met haar oom Fernando VII, de broer van haar moeder. Feitelijk gezien werd haar opa, koning Carlos IV, bij het inwerkingtreden van het huwelijk ook haar schoonvader. Toch waren dit soort praktijken allerminst een opvallendheid in het Spaanse koningshuis. Zo trouwde hun dochter Isabel met Francisco de Asis, wiens vader haar oom van vaderskant en wiens moeder haar tante van moederskant was.

María Cristina de Dos Sicilias en Fernando VII
María Cristina de Dos Sicilias en Fernando VII

Lees verder “Pròxima Estació: María Cristina”

Pròxima Estació: Sant Antoni

SAnaam

Vanuit Badalona reizen we direct naar metrostation Sant Antoni, het laatste station voor het eindpunt van lijn 2, Paral·lel. Op Santa Eulàlia na hebben we alle heiligen die we tot nu toe gepasseerd zijn op lijn 1 en 2, links laten liggen. Het metrostation Sant Antoni biedt echter de gelegenheid om het hebben over een man die vernoemd is naar deze heilige, een man die niet onbelangrijk is geweest in de geschiedenis van Barcelona, een man wiens ontwerp voor de stadsuitbreiding van Barcelona halverwege de negentiende eeuw uiteindelijk toch het onderspit moest delven: Antoni Rovira i Trias.

Eixample 

Antoni Rovira i Trias werd geboren in Gràcia in mei 1816. Hij volgde een wegenbouwkundige opleiding in 1836, maar studeerde in 1842 uiteindelijk af in de architectuur. In 1859 neemt hij samen met twaalf andere stedenbouwkundigen dan wel architecten deel aan een wedstrijd om de Eixample te ontwerpen. Uiteindelijk werd het ontwerp van Antoni Rovira gekozen, maar zijn radiale ontwerp dat vergelijkingen vertoond met Parijs, werd uiteindelijk niet gekozen. In plaats daarvan werd gekozen voor het ontwerp van Ildefons Cerdà, die al in een eerder stadium de basis voor de Eixample had gelegd.

Plan Cerdà | Plan Rovira
Plan Cerdà | Plan Rovira

Lees verder “Pròxima Estació: Sant Antoni”

Pròxima Estació: Pep Ventura

PVnaam

Ooit van Pep Ventura gehoord? Het is vanaf metrostation Badalona Pompeu Fabra het eerstvolgende metrostation richting Barcelona en één van de zeven metrostations die deze voorstad, en tevens derde stad van Catalonië, rijk is. Het metrostation draagt de volksnaam van Josep Ventura, een man van twee eeuwen geleden die beroemd werd om zijn composities voor de Sardana, een Catalaanse volksdans.

Zijn beide ouders kwamen uit de Empordà, maar hij in 1817 werd geboren in Alcalá la Real in de Andalusische provincie Jaén. In deze plaats was Peps vader tot 1819 gestationeerd als militair, waarna hij overgeplaatst werd naar het plaatsje Roses in de provincie Figueres. Zijn moeder stierf toen Pep nog geen zes jaar was en sindsdien woonde hij bij zijn opa. In Roses ging hij in de leer bij kleermaker die ook lid was van een folkloreorkest. Pep leerde verschillende muziekinstrumenten te bespelen, werd naar verloop van tijd ook orkestlid en in 1848 werd hij dirigent van het folkloreorkest. Het was het begin van Peps muzikale carrière.

PV1

Lees verder “Pròxima Estació: Pep Ventura”