Een reactie op een onzinnige robinsonrel

Een reactie op “Expeditie Robinson knoeit met de stemvolgorde – zo kun je dat zien” van Maarten Keulemans.

“Ik ben niet zo’n televisiekijker,” zegt wetenschapsredacteur van De Volkskrant, Maarten Keulemans, op voorhand in zijn artikel over Expeditie Robinson. Het deed mij al het ergste vermoeden en het artikel bleek inderdaad verspilde moeite. De Volkskrant heeft iets wat iedereen die een beetje nadenkt allang wist, met onnodig veel bombarie gepubliceerd. Een journalistieke blamage. Was er dan niemand die de wetenschapsredacteur tegen zichzelf in bescherming had kunnen nemen?

Maarten Keulemans stelt de stemrondes op de Eilandraad van Expeditie Robinson aan de kaak en raadpleegt daarvoor zelfs een aantal wiskundigen, die hem voorzien van statistische berekeningen. Hij komt dan uiteindelijk tot de conclusie dat de stemvolgorde van Expeditie Robinson niet kán kloppen. Ik snap dat logica voor een wetenschapsredacteur misschien een heilig fundament is, maar deze “ontdekking” is wel héél obvious. 

Ik vertrouw dit voor geen cent. Laatst spande het erom tussen Anna en Tim; het stemmen begon toen zó:

T – A – T – A – T – A – T – A – T – A – T – A – T – A – T – A.

Wie het programma al enige tijd volgt, zal zelf ook altijd wel hebben vermoed dat de stemvolgorde niet de échte stemvolgorde is. Het continu om-en-om stemmen is in principe niet mogelijk en logischerwijs zouden de stemmen in omgekeerde volgorde uit de urne moeten komen als dat zij erin zijn gegaan. Ook zouden alle stembriefjes die door één persoon zijn gebruikt, op elkaar volgend eruit moeten komen.

Maar natúúrlijk worden die stembriefjes door de regie op volgorde gelegd. Mark Sedney, regisseur van Expeditie Robinson 2008, beaamt dit zelfs en een quote van hem was in eerste instantie zelfs opgenomen in het artikel:

Een tipje van de sluier, waar ik mogelijk gezeik mee krijg, maar soit: na het stemmen wordt de opname een paar minuten stilgelegd, zodat de redactie en regie in de pot met stembriefjes kunnen kijken om erachter te komen wie de stemmen hebben gekregen en dus ook weten wie er zal moeten vertrekken.

Maarten Keulemans, die bij die beaming misschien zelf ook wel aanvoelt dat zijn artikel nergens over gaat, maar niet zijn “grootse” ontdekking in de prullenbak wil gooien, merkt hij op dat in een bepaalde montage presentator Dennis Weening opeens een ander briefje in zijn handen heeft dan een shot eerder. Schokkend? Welnee. Waarschijnlijk zijn er gewoon een paar stembriefjes uit gemonteerd omdat wij anders een kwartier lang naar een Eilandraad zouden zitten kijken.

In de seconden die volgen zwenkt de camera weg, en keert hij terug naar Weening – die dan het lootje plechtig omdraait. Toch wel raar dat het lootje, waarin net nog drie vouwen zaten, er nu opeens nog maar twee bevat.

Maarten Keulemans is voornemens ook andere tv-programma´s onder de loep te nemen. Ik zeg: doe het niet. Heel televisiekijkend Nederland weet al dat de audities van The Voice niet precies in de volgorde plaatsvinden als dat wij ze op televisie zijn, en de battles evenmin. Heel televisiekijkend Nederland weet al dat de boeren bij Boer Zoekt Vrouw niet allemaal in dezelfde week hun gasten krijgen en dat Yvon heus niet heel Nederland afreisde met dat busje, dat inmiddels ook vervangen is. Heel televisiekijkend Nederland weet al dat tijdens de test van Wie is de mol? niet daadwerkelijk de laptop wordt gefilmd als de kandidaten op een bepaald antwoord klikken. Heel televisiekijkend Nederland weet al dat The Common Linnets niet “toevallig” als laatste werd toegevoegd aan de finalisten van het Eurovisiesongfestival. Heel televisiekijkend Nederland…

Dát is amusement. Een andere tak van wetenschap, waar wiskundigen niets mee van doen hebben. Raadpleeg dus voortaan een televisiewetenschapper, een mediawetenschapper, een amusementswetenschapper. Die hadden een wetenschapsredacteur maar al te graag verteld dat dit hele verhaal over stemvolgordes niets anders is dan common sense. Misschien knoeit zelfs de NOS wel met de volgorde waarop de stemuitslagen van de nationale verkiezingen binnenkomen…


De reactie van oud-regisseur Mark Sedney

(inmiddels vervangen door een officiële reactie van RTL)

“Mark Sedney, oud regisseur van Expeditie Robinson, reageert: ‘Wordt de opbouw gemanipuleerd? Ja, want inderdaad: wij willen als makers voor de kijkers de spanning erin houden. Logisch!’

Een heel artikel wijden aan de manier waarop de stemronde in beeld wordt gebracht in Expeditie Robinson en daar diepgaand onderzoek naar doen. Tjonge. Ik kan, als regisseur Eilandraden van het programma (Maleisië, 2008), vertellen dat er met de stemmen zelf niet gesjoemeld wordt.

Een tipje van de sluier, waar ik mogelijk gezeik mee krijg, maar soit: na het stemmen wordt de opname een paar minuten stilgelegd, zodat de redactie en regie in de pot met stembriefjes kunnen kijken om erachter te komen wie de stemmen hebben gekregen en dus ook weten wie er zal moeten vertrekken. Dat was voor mij als regisseur noodzakelijk, omdat ik zo alle (zeven) camera’s op de juiste momenten door de cameramensen op de juiste mensen kon laten richten om hun reacties te pakken.

Als regisseur weet je wie een hekel aan wie heeft, wie met wie samenzweert. Je anticipeert op bepaalde reacties, zodat je die op camera hebt. Die relatie(s) tussen kandidaten middels één schakeling (shotwissel) laten zien, en vooral de reacties, zijn namelijk goud om naar te kijken, want ze vertellen meer dan 1000 woorden.

Hoe dan ook, als de opname hervat wordt, zijn de stemmen inderdaad op een bepaalde volgorde neergelegd. De kandidaten weten tot het einde niets van de naderende uitslag. En in de montage wordt die volgorde niet veranderd. Het wordt slechts ingekort; de opname van zo’n Eilandraad levert namelijk ruw ongeveer een uur materiaal op en dat moet terug worden gebracht naar enkele minuten.

Wordt de opbouw gemanipuleerd? Ja, want inderdaad: wij willen als makers voor de kijkers de spanning erin houden. Logisch!

Is dat manipuleren van de stemmen of sjoemelen met stemmen? Nee! Wie op wie stemt is en blijft zoals het is. En zal ik nog wat verklappen? In de montage worden de muziek en soundeffects toegevoegd, die spelen we niet live op de set af. Had je niet verwacht hè?! Meneer Keulemans, in plaats van diepgaand ‘wetenschappelijk’ onderzoek te doen, had u ook even met de producent kunnen bellen. Die had u heel wat werk en tijd kunnen besparen.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s