Pròxima Estació: Jaume I

JaumeI

Koning Jaume I van Aragón was een tijdgenoot van koning Alfons X van Castilië, aan wie hij zijn eerste dochter Violante uithuwelijkte. In de dertiende eeuw regeerden beiden vorsten over het gebied dat wij nu kennen als één Spanje, maar in de middeleeuwen nog bestond uit verschillende koninkrijken, waarvan Castilië en Aragón de grootste en belangrijkste waren. Onder de heerschappij van Jaume I werden de grenzen van het Aragonese koninkrijk flink opgerekt, waardoor Jaume I ook wel bekend staat als Jaume el Conqueridor (Jacobus de Overwinnaar).

Van zijn hand verscheen het vermoedelijk eerste literaire werken in de Catalaanse taal: het Llibre dels Feits (Boek der Feiten), een kroniek over zijn eigen leven. Dat leven verliep niet zonder slag of stoot en kende in elk geval een slechte start: na zijn dood wilde zijn vader, Pere II, direct scheiden van Jaume’s moeder, Maria ven Montpellier. Aan de onderhandelingstafel over Occitaanse bezittingen, werd Jaume op driejarige leeftijd door zijn vader ook nog eens overgeleverd aan Simon van Montfort als garantie voor het huwelijk met zijn dochter. Jaume verbleef tot zijn zesde in gevangenschap in het kasteel van Simon van Montfort in Carcassonne.

JaumeI-1
Llibre de Saviesa (Boek der Wijsheid)

Als Pere II sterft in de strijd tegen Simon van Montfoort in de slag om Muret, vertrekt Jaume’s moeder naar Rome om een beroep op de Paus te doen om haar zoon en de enige Aragonese troonopvolger terug te krijgen. Op pauselijk bevel wordt Jaume teruggehaald en vervolgens tot zijn negende ondergebracht bij de Orde van de Tempeliers. Uiteindelijk wordt hij op tienjarige leeftijd door de Cortes van de Lleida meerderjarig verklaard en tot koning gekroond, waarmee een einde komt aan de Aragonese troonopvolgingscrisis.

Jaume I had als koning het ideaal om een koninkrijk te vestigen aan beide zijden van de Pyreneeën, maar moet dit ideaal ondanks zijn enkele bezittingen aan de Franstalige zijde, opgeven. Van zijn moeder had hij Montpellier geërfd en van zijn neef Rousillon. Van Pedro I van Portugal kreeg hij Mallorca, Menorca en Ibiza in ruil voor het graafschap Urgell, dat hij veroverd had ten gunste van de kinderloze weduwe van de graaf van Urgell. De Balearen werden ten tijde van de overdracht nog altijd geregeerd door de Moren, maar Jaume I draaide zijn hand er niet voor om de eilanden te heroveren.

De expansie overzee van het Aragonese koninkrijk gaf een enorme impuls aan de handel van de Catalanen. Behalve het Boek der Feiten en het Boek der Wijsheid, liet Jaume I ook het Boek van het Consulaat van de Zee optekenen, waarin het maritiem recht te raadplegen was. Tijdens het bewind van Jaume I ontstond ook de zogenaamde Consell de Cent (Raad van Honderd), één van de belangrijkste bestuursorganen van het Barcelona tot de val van de stad in 1714.

Klooster Poblet | Standbeeld Jaume I in Valencia
Klooster Poblet | Standbeeld Jaume I in Valencia

Toch is behalve het metrostation en de vele hotels die zijn naam dragen, weinig terug te zien van Jaume I in Barcelona. Dat komt waarschijnlijk doordat Jaume noch werd geboren noch begraven in Barcelona maar in respectievelijk Montpellier en Valencia. Nog geen twee jaar later na zijn dood werd het stoffelijk overschot verplaatst naar het de koninklijke grafkelder in het klooster in Poblet. In de 19e eeuw werd Jaume I nog eens tijdelijk verhuisd naar de kathedraal van Tarragona, om halverwege de vorige eeuw weer teruggebracht te worden naar zijn laatste koninklijke rustplaats in Poblet.

Bronnen:

Afbeeldingen:

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s