Pròxima Estació: Alfons X

AlfonsX

Vandaag de dag geven we koningen geen bijnamen meer, maar in vroeger tijden was dat juist heel gebruikelijk. Alfons X was koning van Castilië van 1252 tot 1284 staat dan ook beter bekend als Alfonso el Sabio of Alfons de Wijze. Het plein bij de ingang van metrostation Alfons X heet in het Catalaans dan ook Alfons el Savi. Hoewel Alfons el Savi (of Alfons Deu) een bekende naam is in Barcelona, heeft hij als koning nooit over Catalonië geregeerd: in zijn tijd waren Castilië en Catalonië nog aparte koninkrijken.

Politiek en huwelijk

Zijn wijsheid heeft Alfons X vooral te danken aan zijn inspanningen op cultureel gebied, want op politiek gebied daarentegen speelde hij nauwelijks een rol van betekenis. Spanje voerde in de dertiende eeuw nog altijd oorlog tegen de moren in het zuiden van het land. De hoge uitgaven die met deze oorlog gemoeid waren zetten kwaad bloed bij de edelen, die de machtspositie van Alfons X ondermijnden. Eén van de weinige successen van Alfons X was de herovering van het koninkrijk Murcia en de vrede met Jaume de Overwinnaar, over wie we te spreken komen als we metrostation Jaume I aandoen. Uit dat huwelijk kwam ook het huwelijk tussen Alfons X en Jaume’s dochter, Violante, voort.

Voor hij met Violante in het huwelijk trad, had Alfons al twee huwelijk gesloten. Uit geen van die huwelijken waren kinderen voortgekomen en Alfons zou, nadat ook de eerste jaren met Violante er nog geen kinderen uit het huwelijk waren voortgekomen, het huwelijk hebben willen ontbinden. Uiteindelijk kregen Alfons en Violante in 1253 hun eerste kind, Berenguela en in 1255 hun eerste zoon. In totaal baarde Violante twaalf kinderen, van wie slechts acht ouder werden dan achttien en slechts drie ouder dan dertig. Voor zijn drie huwelijken had Alfons ook al drie kinderen gekregen met drie vrouwen met wie hij niet gehuwd was en tijdens zijn huwelijk kreeg hij ook twee buitenechtelijke kinderen.

Cultuur, literatuur en wetenschap 

Ondanks deze opmerkelijke, maar voor die tijd niet ongebruikelijke wijze van huwelijkspolitiek, geldt Alfons X als één van de belangrijkste koningen van de Spaanse geschiedenis. Hij omringde zich met tal van geleerden die verschillende talen spraken, zoals Arabisch en Hebreeuws. Het Arabisch was in de wetenschap van die tijd zeker net zo belangrijk als het Latijn: de universiteit van Córdoba, gesticht door de moren, was de eerste universiteit van Europa.

Alfons X

Tijdens het bewind van Alfons X ontstonden drie culturele centra: Toledo, Sevilla en Murcia. Hier werden tal van teksten vertaald door moslims, Joden, Spanjaarden en Italianen. De belangrijkste werken die uit de vertaalscholen voortkwamen waren de wetboeken, waarvan het schrijven al begonnen was toen Alfons’ vader nog koning was. Wetenschappelijke werken hadden met name betrekking op de astronomie, één van Alfons’ favoriete hobby’s, maar ook een boek over Schaken en vertaalde sprookjes. Ook werden er geschiedkundige boeken geschreven, die de Spaanse en de wereldgeschiedenis moesten samenvatten.

Door Alfons’ intellectuele inspanningen ontstond er ook Spaanstalige literatuur. In zijn tijd werd het Spaans langzaam maar zeker de taal om te schrijven, in plaats van bijvoorbeeld het Latijn. In de tijd van Alfons X beleefde ook het Galicisch haar gloriedagen. Vrijwel alle poëzie werd in die tijd in het Galicisch geschreven. Alfons zelf schreef maar liefst 453 lyrische composities, waarvan de Cantigas de Santa Maria veruit de bekendste en meest gewaardeerde is.

Troonopvolging

In 1275 ontstond er tumult rondom de troonopvolging, nadat de eerstgeboren zoon, Fernando, stierf. Volgens de wetten die Alfons X zelf zou het recht van troonopvolging toekomen aan de kinderen van Fernando, maar volgens de ongeschreven Spaanse traditie was het gebruikelijk dat het recht om Alfons X op te volgen zou verschuiven naar Alfons’ tweede zoon, Sancho. Hierdoor raakten Sancho ernstig in conflict met zijn vader enerzijds en zijn neef anderzijds, maar toch wist hij het vertrouwen van de Spaanse adel te winnen en werd hij in 1284, toen Alfons X stierf, gekroond tot koning.

Bronnen:

Afbeelding:

Advertenties

Een gedachte over “Pròxima Estació: Alfons X

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s