Me gusta de Koning?

Of toch niet? Vorige week was het Koningsdag in Nederland en bleek weer eens wat voor een niet aflatende populariteit het Nederlandse koningshuis geniet. Zeker sinds de komst van Máxima, zijn er maar weinig Nederlanders te vinden die geen sympathie hebben voor het koninklijk paar. Maar hoe zit dat met het Spaanse koningshuis? Felipe en Letizia zijn toevallig goed bevriend met Willem-Alexander en Máxima en zijn van dezelfde generatie. Zijn zij daarom ook net zo populair?

fotonoticia_20141015142031_800

Habsburgers en het Huis Bourbon

Het Spaanse koningshuis is één van de oudste koningshuizen in Europa en ontstond aan het eind van de 15e eeuw toen Isabel I van Castilië en Fernando II van Aragón in 1479 met elkaar in het huwelijk traden, waardoor twee grote koninkrijken op het Iberisch schiereiland met elkaar verenigd werden in wat later zou uitgroeien tot Spanje. Hun kleinzoon was niemand minder dan Carlos I (In Nederland: Karel V) en hun achterkleinzoon was Felipe II (Filips II).

Deze Habsburgse lijn van opvolging hield stand tot 1700, toen Carlos II stierf, bijgenaamd El Hechizado (de Behekste)  vanwege zijn buitenproportionele Habsburgse gelaatstrekken, of  El Impotente vanwege zijn vermeende onvruchtbaarheid.

Zijn hoofd was buitenproportioneel groot en misvormd en zijn onderkaak stak zover uit, dat hij zijn tanden niet op elkaar kon krijgen, zodat hij zijn voedsel niet kon kauwen. Zijn tong was zo groot, dat hij nauwelijks kon spreken. Lopen kon hij ook maar met moeite. Op 35-jarige leeftijd was hij verlamd, epileptisch, kaal, vrijwel tandeloos en slechtziend en in 1698 werd hij ook nog eens doof.

Wikipedia.org

De Habsburgers hadden feitelijk met hun incestueuze huwelijkspolitiek hun eigen graf gegraven en zagen de Spaanse troon na de Spaanse Successieoorlog, waarin het recht op de troon van Spanje betwist werd, uiteindelijk overgaan in Franse handen: Philippe d’Anjou, kleinzoon van Louis XIV, besteeg de Spaanse troon als Felipe V en daarmee was de Bourbon-dynastie een feit. Om de machtsverhoudingen in Europa in evenwicht te houden, werd wel afgesproken dat de Franse en Spaanse kroon onder geen beding verenigd mochten worden. Felipe V regeerde als een absoluut vorst en onderdrukte iedereen die tegen hem was, in het bijzonder de Catalanen die hem niet gesteund hadden tijdens de Successieoorlog.

Carlos_II
Carlos II | Felipe V

Van Absolutisme naar Democratie

De Bourbons werden tijdens de Franse Revolutie weliswaar van de Franse troon gehaald, maar zitten nog altijd evengoed op de Spaanse troon. De huidige Spaanse konings is de eerste Felipe sinds die bewuste Felipe V. De laatste eeuwen zijn echter roerige eeuwen geweest voor het Spaanse koninghuis.

Fernando VII stierf toen zijn dochter nog maar 3 jaar was en er was in de jaren daarvoor veel te doen geweest om de vraag of vrouwen opvolgingsgerechtigd waren voor de troon. Toen in 1833 de 3-jarige Isabel tot koningin werd uitgeroepen, begon de eerste Carlistenoorlog waarmee het recht op de troon bevochten werd ten gunste van de broer van Fernando VII, Carlos. Er zouden nog twee oorlogen volgen en in 1876 moesten de Carlisten definitief het onderspit delven. In diezelfde periode kwam ook de Eerste Spaanse Republiek tot stand, maar in 1874 werd de monarchie weer hersteld: Alfonso XII, de zoon van Isabel II, werd koning.

Alfonso XII stierf op jonge leeftijd, zelfs nog voor zijn zoon Alfonso XIII geboren werd. Alfonso XIII maakte hij zich niet bepaald geliefd toen hij de staatsgreep van Miguel Primo de Rivera in 1923 steunde en de roep om een democratie werd alsmaar groter. Toen Alfonso XIII verkiezingen uitschreef, wonnen de Republikeinen met overmacht en zag Alfonso XIII zich bij het uitroepen van de Tweede Spaanse Republiek in 1931 gedwongen te vluchten.

Na de Tweede Spaanse Republiek volgde de Spaanse burgeroorlog in 1936 en maakte Francisco Franco van Spanje een dictatuur, die tot 1975 zou duren. Al in 1969 werd een voorstel van Franco om de kleinzoon van Alfonso XIII als Juan Carlos I tot koning te benoemen, geratificeerd. Tot de val van de dictatuur was hij niet meer dan een marionet van Franco, maar na de dood van Franco en de val van de dictatuur in 1975 sprak hij al snel verzoenende woorden en bewerkstelligde hij de transitie naar een volwaardige democratie. Met name het succesvol neerslaan van een militaire staatsgreep in 1981, leverde hem veel krediet op. Dat deed hij met louter verbale middelen tijdens een televisie-uitzending, hetzij met de wetenschap dat het leger aan zijn kant stond.

De nalatenschap van Juan Carlos I

Sinds de jaren ‘80 werden de Spaanse koning en zijn vrouw Sophia, prinses uit het Griekse koningshuis, alsmaar populairder. De laatste jaren werd het vertrouwen in Juan Carlos I echter steeds minder en zijn geloofwaardigheid liep een flinke deuk op toen bekend werd dat hij op olifanten had gejaagd in Botswana, terwijl hij ook erevoorzitter was van de Spaanse afdeling van het Wereld Natuur Fonds. In 2014 trad Juan Carlos I, vooral vanwege zijn alsmaar verslechterende gezondheid, af als koning ten guste van zijn zoon Felipe.

933547

Ook zijn kinderen van Juan Carlos I zijn niet gevrijwaard van schandelen. Prinses Cristina, de zus van de huidige koning Felipe VI, is zelfs veroordeeld tot een gevangenisstraf. Zij en haar man Iñaki Urdangarin zijn verwikkeld in een belastingschandaal, waarin het zou gaan om het op grote schaal wegsluizen van publiek geld. Prinses Cristina werd eind 2014 veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf en een boete van 2,6 miljoen euro voor het medeplichting zijn in twee fraudedelicten. De zaak rondom Iñaki Urdangarin loopt nog, maar sinds 2013 staat hij in ieder geval niet meer op de website van het Spaanse Koninklijk Huis.

Het huidige koningspaar, Felipe en Letizia, heeft veel potentie om uit te groeien tot een populair koningspaar à la Willem-Alexander en Máxima. Echter, de schandalen van de laatste jaren en de huidige politieke situatie in Spanje, verhinderen dat. Dat het Spaanse Koningshuis betere tijden heeft gekend, bleek vooral tijdens de kroning en inhuldiging van Felipe als koning Felipe VI vorig jaar. Langs de route die het koningspaar per auto aflegde in Madrid, stond het allerminst rijendik. Sterker nog, op sommige plekken stond er zelfs helemaal niemand langs de weg om de koning en de koningin een groet te brengen.

De roep om een republiek wordt steeds groter in Spanje en de rood-geel-paarse Republikeinse vlag maakt steevast onderdeel uit van protesten tegen de regering en maken ook deel uit van het straatbeeld in sommige Spaanse steden en dorpen. Het republikeinisme is vooral een strohalm om te protesteren tegen de huidige situatie waarin Spanje op politiek en economisch gebied verkeert, en staat symbool om Spanje te veranderen. Of dat nieuwe Spanje met of zonder koning zal zijn, zal nog moeten blijken.

Afbeeldingen:

Advertenties

Een gedachte over “Me gusta de Koning?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s