Pròxima Estació: Pep Ventura

PVnaam

Ooit van Pep Ventura gehoord? Het is vanaf metrostation Badalona Pompeu Fabra het eerstvolgende metrostation richting Barcelona en één van de zeven metrostations die deze voorstad, en tevens derde stad van Catalonië, rijk is. Het metrostation draagt de volksnaam van Josep Ventura, een man van twee eeuwen geleden die beroemd werd om zijn composities voor de Sardana, een Catalaanse volksdans.

Zijn beide ouders kwamen uit de Empordà, maar hij in 1817 werd geboren in Alcalá la Real in de Andalusische provincie Jaén. In deze plaats was Peps vader tot 1819 gestationeerd als militair, waarna hij overgeplaatst werd naar het plaatsje Roses in de provincie Figueres. Zijn moeder stierf toen Pep nog geen zes jaar was en sindsdien woonde hij bij zijn opa. In Roses ging hij in de leer bij kleermaker die ook lid was van een folkloreorkest. Pep leerde verschillende muziekinstrumenten te bespelen, werd naar verloop van tijd ook orkestlid en in 1848 werd hij dirigent van het folkloreorkest. Het was het begin van Peps muzikale carrière.

PV1

Muzikale erfenis

Halverwege de negentiende eeuw beleefde de harmonieorkesten een opmars en instrumentbouwer Andreu Toron hoopte zijn tenorhobo, voorzien van een metalen beker en een licht kleppensysteem, aan de man te brengen. Dat mislukte, maar het was Pep Ventura die uiteindelijk het instrument van enkele aanpassingen en de naam “tenora” voorzag en het als basis gebruikte voor de sardanacomposities.

De rest van Peps leven stond vooral in het teken van de muziek en hij staat te boek als één van de grootste componisten uit de Catalaanse geschiedenis. Zijn optreden voor koningin Isabel II leverde hem veel lof op in Catalonië. De sardana “Per tu ploro” componeerde hij voor zijn in 1864 overleden vrouw en behoort tot één van zijn meest beroemde werken. Pep Ventura overleed in 1875 in Figueres, waar vandaag de dag ter ere van deze Catalaanse componist een standbeeld staat. Zijn muzikale erfenis bestaat uit meer dan tweehonderd sardana’s.

De sardana

De sardana is een typisch Catalaanse volksdans waarvan de oorsprong teruggaat naar het einde van de middeleeuwen. Een sardanaorkest wordt een cobla genoemd in het Catalaans en bestaat uit ongeveer elf mensen met veel verschillende instrumenten. De tenora, de tible en de door één muzikant te bespelen flabiol en tamborí behoren tot de typisch Catalaanse instrumenten, die vergezeld gaan van algemenere instrumenten zoals de trompet of de contrabas. In totaal zijn er zo’n 130 cobla’s te vinden in het Catalaans taalgebied en er is slechts één niet-Catalaanse cobla: Cobla Amsterdam.

Tible
Tible

Dat de sardana vandaag de dag zo populair is en met name op feestdagen het straatbeeld van Catalaanse steden en dorpen bepaalt, is te danken aan Pep Ventura en in zekere zin ook aan Pau Casals, die “El cant dels ocells” vaak speelde tijdens zijn concerten als toegift.

De sardana behoort sinds 2010 tot de Catalogus van het Festviteitenerfgoed van Catalonië. Wie een keer een sardana wil zien, moet op de Dag van de Sardana zijn kans waarnemen. Deze dag vindt traditioneel plaats op de zondag tussen Sant Jordi (23 april) en de Dag van Onze Lieve Vrouwe Montserrat (27 april). Al zou het zomaar kunnen dat je op een willekeurige andere feestdag hier en daar ook een Sardana gedanst ziet worden…

Leuk artikel? Like en deel!

Bronnen

Advertenties

Een gedachte over “Pròxima Estació: Pep Ventura

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s