Me gusta overdrijven

Het was één van de eerste dingen die ik leerde over de Spaanse taal: Spanjaarden zijn nu eenmaal niet het meest bescheiden volk en overdrijven graag. Als je vermoedt dat je gesprekspartner antwoord verwacht op een terloops “¿Qué tal?”, zeg dan niet “bien”, maar “muy bien” als het goed met je gaat. Voor Spanjaarden is “bien” eerder een soort “redelijk” of “gaat wel”. Was het eten lekker? Dan was het niet “rico”, maar minstens “muy rico”. Eten staat nogal hoog in het vaandel in de Spaanse cultuur en je zou niet de indruk willen wekken dat je die Valenciaanse paella “wel oké” vond. Als je het helemaal safe wilt spelen kun je ook de overtreffende trap gebruiken: “riquísimo”. De Spanjaarden zelf ísimoën er in ieder geval flink op los in hun dagelijkse taalgebruik.

Generalísimo

De overtreffende trap op -ísimo beperkt zich echter niet tot het dagelijkse taalgebruik. Het misschien wel wereldwijd bekendste woord dat eindigt op -ísimo is misschien wel “generalísimo”, een politiek-militaire term uit het Italiaans (maar dan met dubbel s), die gebruikt werd om Francisco Franco ten tijde van de dictatuur als hoogste generaal aan te duiden. In Spanje was en is het een gehaat woord dat niets dan associaties oproept met het dictatoriale regime, dat pas tegen het einde van de jaren zeventig definitief plaatsmaakte voor een democratie.

De twee belangrijkste straten in Barcelona kregen na de Spaanse burgeroorlog een dictatoriaal tintje: de Gran Via werd omgedoopt tot de Avenida de José Antonio Primo de Rivera, een jonge falangist die door de Republikeinen ter dood veroordeeld werd en bovendien een zoon van de vorige generaal die een staatsgreep pleegde; en de Avinguda Diagonal kruiste destijds met de door Barcelonezen verafschuwde naam Avenida del Generalísimo Francisco Franco bijna elke dwarsstraat van de stad.

generalisimo

Muy mucho

“Generalísimo” is overigens de uitzondering op de grammaticale regel dat zo’n overtreffende trap eigenlijk niet toegepast kan worden op zelfstandig naamwoorden, zoals “general”. Nog zo’n grammaticale uitzondering, die vandaag de dag een plek heeft in het straatbeeld, is de winkel Muy Mucho (“heel veel”). “Muy mucho” is een combinatie van twee woorden die in principe niet fout is, maar eigenlijk niet gebruikt wordt in het Spaans omdat er vrijwel altijd “muchísimo” gezegd wordt.

Muy Mucho is overigens de Xenos van Spanje waar je terecht kunt voor allerlei hebbedingetjes voor “muy poco” (“heel weinig”). En ja, ze hebben inderdaad behoorlijk veel en het is behoorlijk lastig om met “muy poco” naar buiten te gaan!

muymucho

Dat overdrijven zit hem niet alleen in de taal, maar ook in de vertellingen. Er wordt maar al te graag overdreven om het verhaal nog eens wat kracht bij te zetten. Als Spanjaarden drinken, drinken ze veel. Als ze eten, eten ze veel. Hoe veel? Mucho van dit, muchísimo van dat en de gastheer of -vrouw zal altijd ervoor zorgen dat je met muchos gramos meer naar huis gaat. Gepaste bescheidenheid is dan ook niet nodig: als je als gast aanschuift bij een lunch of diner, schroom dan niet een kippenpootje extra te pakken, ook als het de laatste is.

Het weer

Overdrijven strekt zich uit tot hoe de Spanjaarden reageren op weersomstandigheden. Als het regent, is het voor niet-Spanjaarden het juiste moment om naar de sportschool te gaan: geen hond die de deur uitgaat als het regent in Spanje. Dikke kans dat minstens de helft van de aanwezigen buitenlander of zelfs Nederlander is. Spanjaarden die toch de deur uit zijn gegaan, blijven vaak angstvallig onder een afdakje van een station of een bushalte staan voor ze hun weg vervolgen, in afwachting van de bui die wel weer over zal gaan. De volgende dag, als doorgaans de zon weer schijnt in Spanje, klaagt iedereen steen en been over hóe slecht weer het wel niet was gisteren.

Op straat zie je Spanjaarden in soorten en maten, maar vooral in extremen als het om het weer gaat. Is het mooi weer in maart? Dan zul je Spanjaarden zien zonder jas, zelfs soms zonder mouwen en met korte broek. De andere, voorzichtige Spanjaard gaat nog gekleed in winterjas en heeft nog een sjaal om: het is immers toch nog winter! Het begrip “tussenjas” voor de lente en de herfst heeft vooralsnog geen voet aan de grond gekregen in Spanje. Of is zo’n tussenjas eerder zo’n halfbakken compromis uit de polder?

Leuk artikel? Like en deel!

Afbeeldingen:

Advertenties

Een gedachte over “Me gusta overdrijven

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s